Poprzednia

ⓘ Historia społeczna




                                               

Historia społeczna

Historia społeczna – dziedzina badań historycznych zajmująca się dziejami społeczeństw oraz funkcjonujących w ich ramach klas i grup społecznych. Szczególnie bliskie związki łączą ją z socjologią, antropologią, demografią historyczną, historią kultury materialnej oraz historią gospodarczą, z którą często jest określana wspólnie jako historia społeczno-gospodarcza

                                               

Akt Zniesienia Niewolnictwa

Akt Zniesienia Niewolnictwa – ustawa brytyjskiego parlamentu z 28 sierpnia 1833 znosząca niewolnictwo w Imperium brytyjskim. Rezultatem uchwalenia tego aktu, który wszedł w życie 1 sierpnia 1834, było wyzwolenie ponad 800 000 Afrykanów na Karaibach i Afryce Południowej oraz w Kanadzie. Równocześnie przewidziano wyjątki dla takich posiadłości jak posiadłości Kompanii Wschodnioindyjskiej, Cejlon i Wyspa Świętej Heleny, ostateczny zakaz niewolnictwa wprowadzono 10 lat później. Akt był rezultatem działalności zapoczątkowanej w 1727 przez kwakrów i podjętej w latach 80. XVIII przez abolicjonist ...

                                               

Arystokracja

Arystokracja – najwyższa warstwa społeczna, która wykształciła się w starożytnej Grecji, podczas najazdu Dorów w 1200 r. p.n.e. Mianem arystokracji określa się zatem elitarną warstwę społeczną, zajmującą najwyższą pozycję w społeczeństwie, do której przynależność wynika ze szlachetnego urodzenia i jest dziedziczna.

                                               

Bumiputera

Bumiputera, bumiputra - w Malezji prawne określenie rdzennych mieszkańców kraju oraz autochtonom prowincji Sarawak i Sabah, w odróżnieniu od licznej mniejszości chińskiej i indyjskiej. Po gwałtownych antychińskich zamieszkach, które miały miejsce w 1969 roku, wywołanych ekonomiczną dominacją Chińczyków, bumiputrom przyznano szereg przywilejów.

                                               

Dama dworu

Dama dworu, także dworka lub dwórka, panna dworska – kobieta należąca do świty dworskiej żony lub córki władcy albo wysoko postawionej arystokratki. Powinna pochodzić ze szlacheckiego rodu. Jej zadaniem jest m.in. usługiwanie królowej czy księżnej przy oficjalnych okazjach.

                                               

Dworzanin

Dworzanin – osoba należąca do świty wysoko postawionego arystokraty lub władcy otaczającego się dworem. Dworzanie korzystali najczęściej z wielu przywilejów przyznawanych przez panującego i zajmowali wysokie stanowiska w ich otoczeniu. Wzorzec renesansowego dworzanina przedstawił Baldassare Castiglione w swoim traktacie pt. Il cortegiano, który został zaadaptowany na polskie warunki przez Łukasza Górnickiego w Dworzaninie polskim.

                                               

Kapitalista

Pojęcie kapitalisty używane jest przede wszystkim w ramach teorii marksistowskiej. Zgodnie z nią kapitalista konsumuje większość wartości dodatkowej wartości pracy robotnika przekraczającego jego płacę. Robotnicy nie posiadając materialnych środków produkcji nie mogą stanowić sami o sobie w procesie produkcji, lecz ulegają uprzedmiotowieniu i w konsekwencji wyzyskowi. W przyszłości tę sytuację, zdaniem Marksa miała zmienić ogólnoświatowa rewolucja i powstanie ustroju komunistycznego, w którym poprzez wprowadzenie wspólnej uspołecznionej własności środków produkcji zamierzano zlikwidować po ...

                                               

Kelmerzy warmińscy

Kelmerzy warmińscy – określenie stanu w społeczności dawnej Warmii, wolni, którym ziemię nadano na podstawie prawa chełmińskiego. Społeczeństwo dawnej Warmii dzieliło się na stany. Biskup Ignacy Krasicki w sprawozdaniu "ad limina Apostolorum” przesłanym do Rzymu w roku 1771 pisał, iż "w obu domenach biskupiej i kapitulnej są cztery stany: szlachta, mieszczanie, wolni i wieśniacy. wolni to ci, którzy od biskupa lub kapituły tytułem lenna otrzymali parę łanów pod tym warunkiem, aby wyposażeni w lżejszą broń walczyli w obronie Kościoła.”. W księstwie warmińskim szlachta nie odgrywała tak ważn ...

                                               

Pisarz (starożytny Egipt)

Pisarz - przedstawiciel warstwy społecznej Starożytnego Egiptu, był osobą wykształconą, posiadającą umiejętność pisma. Zajmował uprzywilejowaną pozycję w egipskim społeczeństwie - wykształcenie otwierało mu szeroką drogę awansu. Pisarze tworzyli trzon egipskiego systemu administracyjnego, potrzebnego do odgórnego koordynowania gospodarki państwa. Wśród pisarzy istniało rozwarstwienie klasowe - najniżsi rangą pracowali jako gminni skrybowie, najwyżsi zajmowali czołowe urzędy w państwie i mieli kluczowy wpływ na jego politykę.

                                               

Primus inter pares

Primus inter pares. Określa się w ten sposób osobę, która posiada pewien autorytet wśród pozostałych członków grupy, do której należy, jednak nie wiąże się on z żadnymi specjalnymi przywilejami. Czasem określa się w ten sposób osobę, która jest nieoficjalnym liderem danej grupy. W polityce zwrotem primus inter pares i jego odpowiednikami określa się premiera. Tytuł ten przysługiwał biskupowi Rzymu papieżowi w czasach istnienia pentarchii.

                                               

Sprawa czubarowska

Sprawa czubarowska – proces sądowy przeciw oskarżonym o zgwałcenie studentki Lubow Bielakowej, który miał miejsce w 1926 roku i stał się początkiem odwrotu władz ZSRR od polityki swobody seksualnej. Nazwa sprawy pochodzi od ulicy, w pobliżu której dokonano gwałtu. Około 22:00 21 sierpnia 1926 r. w Leningradzie 21-letnia studentka Lubow Bielakowa została zaczepiona przez nietrzeźwego mężczyznę, Pawła Koczergina. Ponieważ nie chciała z nim rozmawiać, ten zaciągnął ją do pobliskiego sadu, gdzie wraz z grupą innych ponad 30 mężczyzn gwałcili ją przez sześć godzin. Bielakowa przeżyła napaść i z ...

                                               

Wolni

Wolni – występujący w Prusach stan pośredni między szlachtą a chłopami. Powstał z osadników, którzy nie uzyskali uznania swoich praw szlacheckich, otrzymali natomiast indywidualne przywileje wywodzące się z prawa chełmińskiego. Początkowo nadania na prawie pruskim nadawano Prusom. Wolni pruscy otrzymywali swoje ziemie uwolnione od dziesięciny i szarwarku, mogli swoje ziemie swobodnie sprzedać i dziedziczyć, jednak do sprzedaży niezbędna był zgoda panującego zwierzchnika w państwie zakonnym. Powinnością wolnych była służba zbrojna na rzecz zakonu krzyżackiego najczęściej konno w lekkiej zbr ...

                                               

Zakupy (niewolnicy)

Zakupy, zakupieńcy, łac. servi emptici – niewolnicy, rodzaj niewolnej czeladzi w okresie średniowiecza w Polsce, wywodzącej się najczęściej z wolnych chłopów którzy zaciągnęli pożyczki w pieniądzu lub naturze. Ludzie zakupni, zakupi – ludność zależna na Rusi, Litwie, w Rzeczypospolitej Obojga Narodów od średniowiecza do XVII wieku.

                                               

Tittytainment

Tittytainment-to termin, który przyszedł z rozrywka i cycki. Oznacza to, w zasadzie, propaganda stworzona do obrony krajów kapitalistycznych i rządzących neoliberialnych polityki globalizacji. Społeczeństwo jest ogłupiane przyjemność nisko latające. Termin został ukuty przez Zbigniewa Brzezinskiego.