Poprzednia

ⓘ Ambasada Rosji w Berlinie




Ambasada Rosji w Berlinie
                                     

ⓘ Ambasada Rosji w Berlinie

Ambasada Rosji w Berlinie – siedziba placówki dyplomatycznej Federacji Rosyjskiej w Niemczech. Znajduje się w berlińskiej dzielnicy Mitte, około 300 m od Bramy Brandenburskiej i zajmuje kompleks budynków przy Unter den Linden 63-65 i pobliskich ulicach Behrenstraße i Glinkastraße.

                                     

1. Podział organizacyjny

  • Grupa ds. Nauki, Techniki i Oświaty Группа науки, техники и образования
  • Oddział Konsularny Консульский отдел, Behrenstraße 66 1947-
  • Konsulat Generalny w Monachium Генеральное консульство в Мюнхене, Generalkonsulat der Russischen Föderation in München, Maria-Theresia-Straße 17, D-81675 München
  • Grupa ds. Polityki Zagranicznej Группа внешней политики
  • Grupa ds. Ekonomicznych Группа экономики
  • Konsulat Generalny w Bonn Генеральное консульство в Бонне, Generalkonsulat der Russischen Föderation in Bonn, Waldstr. 42, D-53177 Bonn-Bad Godesberg
  • Konsulat Generalny we Frankfurcie nad Menem Генеральное консульство во Франкфурте-на-Майне, Generalkonsulat der Russischen Föderation in Frankfurt am Main, Eschenheimer Anlage 33/34, D-60318 Frankfurt am Main
  • Grupa ds. Kultury Группа культуры
  • Grupa ds. Polityki Wewnętrznej i Stosunków Dwustronnych Группа внутренней политики и двусторонних отношений
  • Konsulat Generalny w Hamburgu Генеральное консульство в Гамбурге, Generalkonsulat der Russischen Föderation in Hamburg, Am Feenteich 20, D-22085 Hamburg
  • Konsulat Generalny w Lipsku Генеральное консульство в Лейпциге, Generalkonsulat der Russischen Föderation in Leipzig, Turmgutstr. 1, D-04155 Leipzig
  • Sprawy Administracyjne Административные вопросы
  • Grupa ds. Prasy i Informacji Группа прессы и информации
  • Oddział w Bonn Oтделение торгпредства в Бонн, Niederlassung in Bonn, Waldstrasse 42, D-53177 Bonn
  • Biuro Handlowo-Gospodarcze Торгово-экономическое бюро, Handels-und Wirtschaftsbüro Berlin, Unter den Linden 55-61
  • Attaché ds. Obrony Атташе по вопросам обороны
  • Przedstawicielstwo Służby Celnej Представительство таможенной службы, Simrockallee 2, 53173 Bonn
  • Przedstawicielstwo Izby Handlowo-Przemysłowej Rosji Представительство Торгово-промышленной палаты России, Repräsentanz der Handels- Industriekammer der Russischen Föderation in der Bundesrepublik Deutschland, Leipziger Straße 63
  • Szkoła Średnia Средняя школа при Посольстве России, Schule bei der Botschaft, Behrenstr. 64/65
  • Basen Schwimmhalle, Behrenstraße 2 1982-
  • Rosyjski Dom Nauki i Kultury Российский Дом Науки и Культуры, Russisches Haus der Wissenschaft und Kultur, Friedrichstraße 176-179 1947-, 1984-
  • Oddział ds. Cmentarzy Wojennych i Ochrony Pamięci Отдел по военно-мемориальной работе
  • Dom Kultury Ambasady Rosji Дом культуры посольства России, Kulturhaus der Russischen Botschaft, Behrenstrasse 2
  • Rosyjski Dom Gospodarki Russisches Haus der Wirtschaft, Glinkastraße 45/51 2013-
                                     

2.1. Historia Do 1914

W 1837 dla potrzeb stałej misji dyplomatycznej w Berlinie Rosja, za cara Mikołaja I, nabyła dwupiętrowy budynek w stylu rokoko z 1734, zajmujący działkę między Unter den Linden i Behrenstraße przy Unter den Linden 7 ówczesny adres obecnego budynku przedstawicielstwa handlowego ambasady Handels-und Wirtschaftsbüro przy Unter den Linden 55-61). W latach 1764–1787 znajdował się w posiadaniu księżnej Amalii Pruskiej, od 1805 księżnej Doroty Kurlandzkiej. W tym okresie był określany Pałacem Kurlandzkim Kurländische Palais. W latach 1840–1841 budynek został nadbudowany o 2 piętra – do czterech. Mieścił m.in. pomieszczenia biurowe, recepcyjne i mieszkalne, również tzw. apartament carski, łącznie 100 pomieszczeń w których mogło się pomieścić do 700 osób. Budynek zajmowało poselstwo rosyjskie, z przerwą na okres I wojny światowej 1914-1918, kiedy to stosunki dyplomatyczne między dwoma państwami zostały przerwane.

Funkcjonowały też przedstawicielstwa rezydentury, poselstwa lub konsulaty Rosji, m.in. przy szeregu ówczesnych niemieckich podmiotach prawa międzynarodowego w:

  • w Monachium, stolicy Królestwa Bawarii 1785-1914
  • w Karlsruhe, stolicy Wielkiego Księstwa Badenii 1811-1914
  • w Dreźnie, stolicy Królestwa Saksonii 1688-
  • w Stuttgarcie, stolicy Królestwa Wirtembergii 1813-1914
  • w Gdańsku 1717-1914
  • w Darmstadt, stolicy Wielkiego Księstwa Hesji 1801-
  • w Kassel, stolicy Królestwa Westfalii 1809-1812
  • w hanzeatyckim powiecie Dolnosaksońskim 1709-1806
  • w Weimarze
  • w Hanowerze, stolicy Królestwa Hanoweru 1847-1866
  • w Królewcu, stolicy Królestwa Prus, Prinzenstraße 6 1706-, Münzstraße 18, ob. ul. Proletarskaja/Пролетарская улица okres do I w.ś.
  • w Hamburgu, wolnym mieście, nieformalnej stolicy niemieckich miast Hanzy 1709-1914
  • we Frankfurcie nad Menem, stolicy Związku Niemieckiego 1781-1866, konsulat 1867-1914
  • w Ratyzbonie, miejscu Nieustającego Sejmu Świętego Cesarstwa Rzymskiego 1746-1806

oraz

  • w Stralsundzie 1853-1861
  • w Lubece 1783 -
  • w Kolonii 1832
  • w Ratyzbonie 1744-1866
  • w Bremie
  • w Elberfeld 1913-
  • w Rostocku/Wismarze
  • w Kilonii 1783 -
  • w Lipsku 1784-
  • w Kłajpedzie 1822-1897
  • w Szczecinie 1804-1834
  • w Świnoujściu 1841
  • w Toruniu 1874-1914, ul. Warszawska 2
  • we Wrocławiu 1877-1914
                                     

2.2. Historia 1918-1941

Pierwszym od 1918 posłem radzieckim, reprezentującym RFSRR był Adolf Joffe. W 1924 sprawy zagraniczne przejął ZSRR. W 1923 powołano Przedstawicielstwo Handlowe RFSRR w Niemczech Handelsvertretung der RSFSR in Deutschland z siedzibą w Berlinie, które w 1924 przekształcono w Przedstawicielstwo Handlowe ZSRR w Niemczech Handelsvertretung der UdSSR in Deutschland. Mieściło się w byłej siedzibie towarzystwa ubezpieczeniowego Victoria Versicherung z 1913 proj. Wilhelm Walther przy Lindenstraße 20-25 1923-1935, następnie przy Lietzenburger Straße 11 później nr. 86; po 1945 budynek był użytkowany przez Oddział ds Reparacji i Zaopatrzenia Отдел по репарациям и поставкам Radzieckiej Administracji Wojskowej w Niemczech, następnie znalazł się w Strefie Brytyjskiej Berlina, obecnie nie istnieje.

Funkcjonowały też i inne radzieckie przedstawicielstwa, m.in. w

  • Przedstawicielstwo Handlowe w Lipsku Handelsvertretung der UdSSR in Leipzig, Frankfurter Str. 10 1922-1937
  • Przedstawicielstwo Handlowe w Hamburgu 1925-, Steinstraße 10 1930
  • Konsulat w Królewcu 1928-1941, Schönstraße 18b, ob. ul. gen. Sommera/улица Генерала Соммера okres międzywojenny
  • Konsulat Generalny w Hamburgu 1922-, Katharinenkirchhof 2 1923, Steinstraße 10 1926
  • Wydział Konsularny Ambasady Kons. Abtlg., Schlieffenufer 9 1941
  • Przedstawicielstwo Handlowe we Wrocławiu 1925-
  • Przedstawicielstwo Handlowe w Królewcu 1925-, Schleusenstraße 1 1935

W tym okresie do 1941 funkcjonowało na terenie Niemiec kilkadziesiąt radzieckich podmiotów gospodarczych, głównie spółek lub przedstawicielstw central handlu zagranicznego. Największą z nich była spółka Russgertorg z siedzibą w Berlinie.



                                     

2.3. Historia 1941–1945

Po inwazji wojsk hitlerowskich na terytorium Związku Radzieckiego w 1941, radzieccy dyplomaci zostali wydaleni, i budynek został zamknięty. Od czerwca 1942 w budynku mieściło się Ministerstwo Rzeszy do spraw Okupowanych Terytoriów Wschodnich Reichsministerium für die besetzten Ostgebiete, którym kierował Alfred Rosenberg. W lutym 1944 budynek został zbombardowany przez aliantów.

                                     

2.4. Historia Okres RFN

Ambasada ZSRR w Republice Federalnej Niemiec początkowo w latach 1955–1975 mieściła się w byłym hotelu Rolandseck-Groyen z XIX w. w Remagen-Rolandseck przy Bundesstraße 9, następnie do 1999 w Bonn-Bad Godesberg przy Waldstr. 42 1991-2000 Ambasada Federacji Rosyjskiej. W okresie międzywojennym w budynku zbud. w latach 1908–1910 mieściło się sanatorium kolejarzy Eisenbahner-Erholungsheim, zaś w latach 1949–1950 – pierwsza siedziba prezydentów RFN Karl Arnold, Theodor Heuss. Na jej terenie w latach 1984–1990 wybudowano kompleks budynków administracyjno-mieszkalnych ambasady, w których obecnie mieści się Konsulat Generalny Rosji w Bonn.

W 1971 władze ZSRR kupiły za 2.6 mln marek od przemysłowca Alexandra Wertha położony nieopodal ambasady przy Venner Straße 31 dom z przeznaczeniem na rezydencję ambasadora. Pierwszym z lokatorów był ambasador Walentin Falin.

Powołane w 1958 przedstawicielstwo handlowe mieściło się w Kolonii przy Aachener Straße 240-244 oraz Friedrich-Engels-Straße 5.

                                     

2.5. Historia Okres radzieckiej strefy okupacyjnej w Niemczech

Od 1946 funkcjonowało Biuro Konsularne ZSRR Konsularbüro przy Radzieckiej Administracji Wojskowej w Niemczech Sowjetische Militäradministration in Deutschland, Советская военная администрация в Германии w Berlin-Karlshorst.

                                     

2.6. Historia Okres NRD

Po wojnie i ustanowieniu stosunków dyplomatycznych z NRD w 1949, na terenie dotychczasowego przedstawicielstwa handlowego oraz ruin b. hotelu Bristol 1891-1944, Związek Radziecki postanowił zbudować nowy budynek ambasady. Projekt wykonali architekci – Anatolij Striszewski Анатолий Стришевский, główny architekt Ministerstwa Spraw Zagranicznych ZSRR, i Frīdrihs Skujiņš. W latach 1949–1951 został wybudowany kompleks budynków składający się z trzech części symetrycznych z fasadą pokrytą kamieniem. W centrum umieszczono główny budynek z portykiem. Został zbudowany w stylu stalinowskim, zwany również klasycyzmem socjalistycznym z elementami klasycyzmu berlińskiego z początku XIX wieku. Wewnątrz budynek został bogato zdobiony; jego centrum stanowi używana do uroczystych przyjęć i uroczystości reprezentacyjna sala wraz z kopułą ze szklanej mozaiki. Powierzchnia wszystkich sal na I piętrze wynosi 1500 m². W budynku pomieszczono też salę widowiskowo-koncertową na 400 miejsc. Inauguracja nowej ambasady miała miejsce w listopadzie 1952 z okazji obchodów 35. rocznicy Rewolucji Październikowej. To był pierwszy nowy budynek w zachodniej części Unter den Linden bezpośrednio po II wojnie światowej, w pobliżu zniszczonych byłych ambasad Francji, Anglii i Ameryki. W latach 1953–1955 ambasador pełnił jednocześnie funkcję Wysokiego Komisarza ZSRR w Niemczech Hoher Kommisar der UdSSR in Deutschland, Верховный комиссар СССР в Германии.

W następnych dziesięcioleciach, w budynku mieściła się misja dyplomatyczna ZSRR w NRD. W 1954 odbyła się tam konferencja ministrów spraw zagranicznych czterech zwycięskich mocarstw w czasie II wojny światowej. W latach 1970–1971 prowadzono rozmowy na temat statusu Berlina Zachodniego.

W latach 60., 70. i 80. XX wieku w pobliżu głównego budynku, wybudowano szereg obiektów, m.in. szkoły adaptacja w 1950, przedstawicielstwa handlowego 1952, przedstawicielstwa Aerofłot 1968 przebudowanego w 2013 na dom rosyjskiej gospodarki, basenu 1982, centrum kultury radzieckiej 1984 i budynku mieszkalnego przy Behrenstraße 68-70 koniec lat 90. W trakcie realizacji jest budynek biurowy ambasady przy Behrenstraße 62-63.

Po upadku Związku Radzieckiego, cały kompleks budynków przeszedł w posiadanie Federacji Rosyjskiej.

Ambasada dysponowała domem wczasowym "Haus am See” nad jez. Liepnitzsee, położonym na granicy miasta Bernau, ochranianym przez posterunek wartowników z pułku wartowniczego Stasi im. Feliksa Dzierżyńskiego Wachregiment "Feliks Dzierzynski".

Ochronę obiektów, oprócz sił bezpieczeństwa ZSRR, zabezpieczał Wydział 20 II Głównego Wydziału Hauptabteilung II – HA II Stasi, kontrwywiadu; 184 funkcjonariuszy 1988.



                                     

2.7. Historia Służba konsularna

W 1954 ZSRR utworzył sieć 6 urzędów konsularnych – w Erfurcie, Frankfurcie nad Odrą, Karl-Marx-Stadt ob. Chemnitz, Lipsku, Magdeburgu i Rostocku. W latach 1971–1981 funkcjonowały w NRD 3 konsulaty – w Lipsku, Karl-Marx-Stadt i Rostocku:

  • Konsulat Generalny ZSRR w Lipsku Generalkonsulat der UdSSR, Kiekerlingsberg 18, Leipzig 1954-1963, 1965-1990
  • Konsulat Generalny ZSRR w Rostocku Generalkonsulat der UdSSR, Thünenstr. 3, Rostock 1954-
  • Konsulat ZSRR w Karl Marx Stadt Konsulat der UdSSR, Richard-Sorge- s. 8, Karl-Marx-Stadt 1954-, 1969-1991
                                     

2.8. Historia Przedstawicielstwo handlowe

W 1953 powołano Przedstawicielstwo Handlowe Handelsvertretung w Berlinie, następnie w 1955, jego oddziały –

  • w Lipsku,
  • w Magdeburgu,
  • w Rostocku, Haus der Deutsch-sowjetischen Freundschaft, Doberaner Str. 21 1966.

W okresie powojennym, w latach 1947–1977 Przedstawicielstwo Handlowe ZSRR utrzymywało w Willi Hertzog przy Havellandstraße 17 w Zeuthen pod Berlinem ośrodek rekreacyjny, który przez pewien czas pełnił też funkcję rezydencji ambasadora.

                                     

2.9. Historia Okres po zjednoczeniu Niemiec

Po zjednoczeniu Niemiec w 1990, budynkowi ambasady w Berlinie przy Unter den Linden obniżono status na oddział Außenstelle ambasady w Bonn. Siedzibą przeniesionej głównej misji dyplomatycznej Rosji w Niemczech stał się dopiero w 1999 r.

Funkcjonują konsulaty:

  • Konsulat Generalny w Bonn: Waldstr. 42
  • Konsulat Generalny we Frankfurcie nad Menem: Eschenheimer Anlage 33/34
  • Konsulat Generalny w Monachium: Maria-Theresia-Straße 17
  • Konsulat Generalny w Lipsku: Turmgutstr. 1
  • Konsulat Generalny w Hamburgu: Am Feenteich 20

Federacja Rosyjska czasowo utrzymywała też Konsulat Generalny w Rostocku: Thunenstraße 3 2001