Poprzednia

ⓘ Gmina Jaworzyna Spiska




Gmina Jaworzyna Spiska
                                     

ⓘ Gmina Jaworzyna Spiska

Gmina Jaworzyna Spiska – dawna gmina wiejska istniejąca przejściowo w latach 1938–39 w województwie krakowskim. Siedzibą władz gminy była Jaworzyna Spiska.

Gmina zbiorowa Jaworzyna Spiska, zamieszkiwana głównie przez ludność polską, była do końca I wojny światowej częścią powiatu kieżmarskiego Késmárk w komitacie Szepes Spisz Królestwo Węgier, gdzie funkcjonowała do 1920 roku jako okręg notarski. W wyniku podziału Spiszu 28 lipca 1920 roku, Polsce przypadło tylko 13 gmin jednostkowych, gmina zbiorowa Łapsze Niżne przy czym na korzyść Czechosłowacji odcięto terytorium Jaworzyny Spiskiej a także części Jurgowa, związanej gospodarczo z gminami, które zostały przy Polsce. Po niedojściu do skutku plebiscytu i po decyzji Rady Ambasadorów, dalszą akcję ze strony Polski podjęto w Komisji Delimitacyjnej. Sprawa Jaworzyny przerodziła się w długotrwały spór, który trwał do września 1924 roku. Ostateczne, Komisja Delimitacyjna opracowała w myśl opinii Międzynarodowego Trybunału nowy wniosek, oddający Polsce odcięte "linią ambasadorów” grunty mieszkańców Jurgowa weszły w skład powiatu spisko-orawskiego, zostawiając całą Jaworzynę przy Czechosłowacji. Wniosek ten zatwierdziła Rada Ligi Narodów.

W 1938, wykorzystując osłabienie Czechosłowacji, Polska wystosowała ultimatum, w którym przedstawiła swoje żądania terytorialne wobec autonomicznej Słowacji. Ostatecznie po okresie drobnych starć zbrojnych i rokowań, okręg Jaworzyny przyłączono do Polski, do powiatu nowotarskiego, na mocy Dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 listopada 1938 i protokołu delimitacyjnego z 30 listopada 1938 roku.

30 czerwca 1939 obszar Jaworzyny włączono do gminy Bukowina Tatrzańska w tymże powiecie.

Po kampanii wrześniowej obzar Jaworzyny został włączony do Słowacji. Po zakończeniu II wojny światowej znalazły się ponownie w granicach Czechosłowacji, a od 1993 - Słowacji.