Poprzednia

ⓘ Fizyka




                                               

Fizyka

Fizyka – nauka przyrodnicza, zajmująca się badaniem najbardziej fundamentalnych i uniwersalnych właściwości oraz przemian materii i energii, a także oddziaływań między nimi. Do opisu zjawisk fizycznych fizycy używają wielkości fizycznych, wyrażonych za pomocą pojęć matematycznych, takich jak liczba, wektor, tensor. Tworząc hipotezy i teorie fizyki, budują relacje pomiędzy wielkościami fizycznymi. Z fizyką ściśle wiążą się inne nauki przyrodnicze, szczególnie chemia. Chemicy przyjmują teorie fizyki dotyczące cząsteczek i związków chemicznych mechanika kwantowa, termodynamika i za ich pomocą ...

                                               

Agrofizyka

Agrofizyka – nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektami badawczymi są elementy agroekosystemu, badane i opisywane metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki. Ze względu na metodę i obiekt badawczy związek agrofizyki z biofizyką jest bardzo ścisły, lecz w przypadku agrofizyki ograniczony jest do środowiska rolniczego, tzn. gleby, roślin i zwierząt związanych z produkcją rolniczą. Konieczność uwzględnienia specyficznych cech obiektu badawczego i znajomość technologii rolniczych, a obecnie biotechnologii, na które osiągnięcia tej nauki mają lub będą miały wpływ, odróżnia ją ...

                                               

Ciało (fizyka)

Ciało – termin z zakresu fizyki i innych dziedzin nauki, oznaczający zbiór cząstek o niezerowej masie spoczynkowej, traktowany jest jako całość. W odróżnieniu od ciała fizycznego posiadającego niezerową masę spoczynkową, zbiór cząstek o masie spoczynkowej zerowej stanowi pole fizyczne. Określenie ciało fizyczne jest podstawowym pojęciem używanym w definicjach i prawach fizycznych w mechanice klasycznej jak i kwantowej, elektrodynamice i innych. Zastępuje słowa: materia, bryła, organizm, obiekt astronomiczny, przedmiot itp. Dwa lub więcej ciał tworzy układ fizyczny.

                                               

Cząstka

Cząstka – niewielki fragment materii, w znaczeniu potocznym zwykle ma kształt podobny do sfery. W naukach przyrodniczych słowo cząstka zazwyczaj dotyczy obiektów o rozmiarze podobnym lub mniejszym niż rozmiar atomu. W fizyce oraz chemii słowa cząstka i cząsteczka mają różne znaczenia – cząsteczka jest grupą atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, natomiast cząstka jest pojęciem ogólniejszym i zawierającym w sobie cząsteczkę. Cząstki subatomowe, a nawet atomy i większe twory można podzielić na: fermiony – mają spin połówkowy 1 2 ℏ, {\displaystyle {\frac {1}{2}}\hbar,} 3 2 ℏ {\displaystyl ...

                                               

Detekcja

Detekcja: demodulacja – proces odwrotny do modulacji, w wyniku którego z przebiegu zmodulowanego otrzymuje się przebieg modulujący. wykrywanie zdarzeń, np. wykrywanie ruchu obiektów, cząstek elementarnych wykrywanie dowolnych sygnałów, np. elektrycznych, promieniowania, w tym np. jonizującego;

                                               

Ekonofizyka

Ekonofizyka – inter- i multi-dyscyplinarne podejście zajmujące się zastosowaniem metod fizyki statystycznej w szeroko-rozumianych naukach ekonomicznych. Wykorzystywane są tutaj koncepcje i metody fizyki takie jak np.: teoria macierzy przypadkowych, zjawiska krytyczne, skalowanie, fraktale, multifraktale, chaos deterministyczny, teoria turbulencji, sieci złożone, teoria fal Elliotta, teoria strun, fluktuacje, teoria gier, teoria katastrof. W szczególności dużym sukcesem okazało się zastosowanie narzędzi fizyki układów złożonych do analizy danych finansowych.

                                               

Encyklopedia fizyki współczesnej

Encyklopedia zawiera wiedzę ogólną na poziomie szkoły średniej z okresu PRLu i wydana została jako uzupełnienie trzytomowej Encyklopedii Fizyki wydanej przez Państwowe Wydawnictwo Naukowe kilka lat wcześniej. Pomysł na wydanie jej pojawił się w 1973 roku. PWN rozpisał wśród kilkudziesięciu naukowców z dziedziny fizyki ankietę na podstawie, której określono zawartość tematyczną. Artykuły powstawały przez kilka lat i były kilka razy uaktualniane, żeby przedstawiać bieżący stan wiedzy. Teksty ukończono w 1979 roku. Podpisanie do druku nastąpiło w lipcu 1982, a druk w styczniu 1983.

                                               

Fizyka chemiczna

Fizyka chemiczna – dział fizyki, który zajmuje się badaniem fizycznych aspektów zjawisk chemicznych. Tradycyjnie do fizyki chemicznej zalicza się spektroskopię, niektóre aspekty mechaniki kwantowej oraz elementy fizyki ciała stałego i fizyki roztworów. W zasadzie całość zagadnień fizyki chemicznej jest zawarta w chemii fizycznej i podział zagadnień na fizykę chemiczną i chemię fizyczną jest bardzo umowny. Praktycznie biorąc z fizyką chemiczną ma się do czynienia wtedy, gdy fizycy zajmują się chemią, zaś z chemią fizyczną wtedy, gdy chemicy adaptują techniki i teorie fizyczne do swoich celów.

                                               

Fizyka gleby

Fizyka gleby – nauka zajmująca się badaniem fizycznych właściwości i procesów zachodzących w glebie. Fizyka gleby jest działem gleboznawstwa i zajmuje się składnikami gleby – fazą stałą składnikami mineralnymi i organicznymi, fazą ciekłą roztworem glebowym i fazą gazową powietrzem glebowym oraz dynamiką ich przemian. Wykorzystuje ona osiągnięcia takich nauk jak: fizyka, chemia fizyczna, hydrologia, inżynieria i mikrometeorologia. Fizyka gleby jest wykorzystywana do przewidywania funkcjonowania naturalnych oraz antropogenicznych ekosystemów oraz do zarządzania nimi. Jest ona pomocna w rozwi ...

                                               

Fizyka klasyczna

Fizyka klasyczna – określenie wszystkich gałęzi fizyki, które w swych badaniach z rozmaitych względów nie uwzględniają efektów kwantowych. Obejmuje między innymi: mechanika klasyczna w tym statyka i dynamika elektrodynamika klasyczna hydrodynamika mechanika ośrodków ciągłych klasyczna mechanika statystyczna i termodynamika szczególna i ogólna teoria względności

                                               

Fizyka komputerowa

Fizyka komputerowa – dział nauk ścisłych zajmujący się zastosowaniem komputerów i ich możliwości w badaniach fizycznych. Przedmiot jej zainteresowań można z grubsza podzielić na dwie odrębne części: doświadczalną fizykę komputerową, która zajmuje się głównie zastosowaniem komputerów w doświadczeniach fizycznych. teoretyczną fizykę komputerową, której głównym polem działania jest rozwiązywanie problemów fizycznych metodami numerycznymi i dlatego często sprowadzaną wprost do fizyki obliczeniowej lub fizyki numerycznej, Początki fizyki komputerowej przypadają na lata 50. XX w.

                                               

Fizyka medyczna

Fizyka medyczna – dział fizyki wykorzystujący pojęcia, teorie i metody fizyczne w zastosowaniach medycznych.

                                               

Fizyka molekularna

Fizyka molekularna – dział fizyki zajmujący się badaniem i wyjaśnianiem struktury i własności fizycznych cząsteczek, natury wiązań chemicznych oraz ich funkcji i roli w układach fizycznych, chemicznych i biologicznych. W doświadczalnej fizyce molekularnej kluczową rolę odgrywają liczne i różnorodne metody spektroskopowe. W porównaniu z fizyką atomową, fizyka molekularna cechuje się wyższym poziomem złożoności, choćby ze względu na występowanie w cząsteczkach wewnętrznych stanów oscylacyjnych i rotacyjnych. Fizyka molekularna jest blisko powiązana z chemią kwantową, a granice między nimi ni ...

                                               

Fizykalizm

Fizykalizm – teoria filozoficzna, według której wszystkie terminy sprowadzają się do terminów fizyki. Nie zaprzecza ona, że w świecie istnieje wiele zjawisk, które po zbyt pobieżnej analizie mogą wyglądać na niefizyczne, ale wszystkie one okazują się wyłącznie fizycznego charakteru. Dzięki temu nie wykracza się poza stwierdzanie jedynie ściśle mierzalnych i sprawdzalnych faktów, fakty o pseudo-niefizycznym charakterze należy badać dotąd, aż znajdzie się racjonalne, mierzalne, potwierdzalne w rzeczywistości fizycznej prawdziwe wyjaśnienie. Fizykalizm nie zaprzecza możliwości istnienia subie ...

                                               

Ośrodek jednorodny

Jednorodność – wykazywanie jednakowych właściwości w każdym małym obszarze objętości danej substancji w skali makroskopowej. Ciała substancje, przedmioty jednorodne wykazują jednakowe właściwości bez względu na punkt ciała, w którym dana właściwość jest wyznaczana. Ośrodek charakteryzujący się jednorodnością cech fizycznych nazywa się ośrodkiem jednorodnym. Przykładem ośrodka jednorodnego może być np.powietrze w balonie. Powietrze w skali całej atmosfery nie jest jednorodne, ponieważ wraz z wysokością maleje jego gęstość, ciśnienie i zmienia się jego temperatura oraz skład chemiczny i stop ...

                                               

Materia (fizyka)

Ogólna teoria względności wprowadza grawitację jako obserwowany efekt krzywizny czasoprzestrzeni. Jedną z konsekwencji jest fakt, że układu obiektów o niezerowej objętości nie można traktować jak jeden obiekt fizyczny chyba że w przybliżeniu, lub dla małych pól, gdyż oddziaływanie grawitacyjne między nimi nie pozwala na ich przedstawienie na jednym układzie inercjalnym. Zgodnie z ogólną teorią względności, oddziaływanie grawitacyjne jest konsekwencją niezerowego tensora energii-pędu w danym punkcie czasoprzestrzeni, którego składowe są związane z energią, pędem i ciśnieniem w tym punkcie. ...

                                               

Metacybernetyka

Metacybernetyka – nauka interdyscyplinarna powstała poprzez syntezę cybernetyki i fizyki. Stanowi ona syntezę tradycyjnej i cybernetycznej teorii związków przyczynowych. W tradycyjnej fizykalnej teorii związków przyczynowych zakłada się, że następne stany dowolnego obiektu zależą od stanów poprzednich, czyli od "przeszłości", natomiast w cybernetycznej teorii związków przyczynowych zakłada się, że stany dowolnego obiektu zależą od pewnych stanów przyszłych, czyli "celów". Podstawowy aksjomat metacybernetyki polega więc na założeniu, że stany obiektów energomaterialnych są zależne zarówno o ...

                                               

Międzynarodowy Rok Fizyki 2005

Międzynarodowy Rok Fizyki 2005) – rok 2005 uchwalony rezolucją przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, z końcowym statusem Światowego Roku Fizyki).

                                               

Model fizyczny

Model fizyczny − abstrakcyjny twór odzwierciedlający w uproszczeniu układ rzeczywisty. Jednocześnie model fizyczny zachowuje najbardziej istotne cechy układu rzeczywistego. Istotą modelowania fizycznego jest wymóg spełniania praw fizyki we wszystkich częściach danego modelu. Wizualizacją modelu fizycznego jest często model graficzny, będący zbiorem symboli graficznych. Współcześnie istotną rolę odgrywa tu komputerowe wspomaganie projektowania, CAD ang. Computer Aided Design. Przykłady modeli: kryształ doskonały ciało doskonale przezroczyste ciało doskonale białe ciało doskonale czarne gaz ...

                                               

Nauki fizyczne

                                               

Ośrodek jednorodny

                                               

Periodyczne warunki brzegowe

Periodyczne warunki brzegowe – to zbiór warunków brzegowych, które często wybierane są w celu przybliżenia dużego systemu poprzez wybór małej części zwanej komórką jednostkową. PWB są często wykorzystywane w symulacjach komputerowych i modelach matematycznych. Topologia dwuwymiarowej komórki PWB jest równa topologii mapy świata niektórych gier wideo: gdy obiekt przechodzi przez jedną stronę komórki jednostkowej, pojawia się ponownie po przeciwnej stronie z taką samą prędkością. Np. dynamika molekularna DM jest metodą symulacji zależnego od czasu zachowania się modelowego układu molekuł ato ...

                                               

Propagacja (fizyka)

                                               

Przemiana fizyczna

Przemiana fizyczna – proces, w którym można wyróżnić co najmniej dwa istotnie różniące się stany materii, tzw. początkowy i końcowy. Przemiana fizyczna zmienia właściwości fizyczne obiektu lub jego stan, np. położenie, prędkość. W klasycznej fizyce przemiana fizyczna to taka zmiana układu fizycznego, która nie powoduje zmiany właściwości chemicznych substancji. Pojęcie to jest używane głównie w chemii, gdzie przemianami fizycznymi nazywa się wszystkie zjawiska fizyczne, którym nie towarzyszy reakcja chemiczna, np. topnienie parafiny. W istocie jednak każda reakcja chemiczna może też być tr ...

                                               

Socjofizyka

Socjofizyka – nauka bazująca na symulacjach komputerowych, pokrewna ekonofizyce, opisująca zjawiska społeczne. Pierwsza międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona wyłącznie socjofizyce została zorganizowana przez F. Schweitzera i K.G. Treutscha w czerwcu 2002 roku w Bielefeld. Dietrich Stauffer w retrospektywnej pracy podsumowującej wyniki tej konferencji szczególny nacisk kładzie na proste modele socjofizyczne "dające się zapisać na jednej kartce papieru". Stauffer wyróżnia dwa modele spełniające powyższe kryterium – model Bonabeau i model Sznajdów. Model Bonabeau dotyczy problemu twor ...

                                               

Substancja (fizyka)

Substancja – materia składająca się z obiektów mających niezerową masę spoczynkową. Substancją nie jest zatem np. fala lub pole fizyczne. Substancja może być jednorodna w sensie chemicznym np. związek chemiczny i fizycznym ośrodek ciągły albo może być niejednorodna mieszanina, granulat. Jej skład może być ustalony lub zmienny. Substancja w sensie fizycznym jest pojęciem szerszym od pojęcia "substancja chemiczna" używanego w chemii. Zatem każda substancja chemiczna jest również substancją w sensie fizycznym, ale nie odwrotnie.

                                               

Unifikacja (fizyka)

Unifikacja opisu polega na takim opisie pewnej klasy zjawisk, w wyniku którego zjawiska wcześniej postrzegane jako niezależne zostają opisane w spójny sposób jako aspekty tego samego szerzej rozumianego zjawiska. Typowym przykładem takiej sytuacji jest unifikacja opisu oddziaływań magnetycznych i elektrycznych w jedno oddziaływanie elektromagnetyczne. Mniej trywialnym przykładem jest unifikacja opisu oddziaływań elektromagnetycznych i słabych. Przykład ten jest ciekawy, gdyż zawiera dwie cechy: unifikacja opisu: teoria oddziaływań elektrosłabych opisuje w spójny sposób zarówno oddziaływani ...

                                               

Zasada odpowiedniości

Zasada odpowiedniości – zasada dotycząca relacji pomiędzy dwiema teoriami fizycznymi, z których jedna jest uogólnieniem bądź rozszerzeniem drugiej, wcześniejszej teorii. Termin zasada korespondencji jest używany w co najmniej dwóch znaczeniach: Nowa teoria musi wyjaśniać wszystkie obserwacje wyjaśniane przez starą, W pewnych warunkach równania teorii nowszej i ogólniejszej stają się identyczne z równaniami teorii starszej i szczególnej. Zasada odpowiedniości dotyczy m.in. zależności pomiędzy następującymi teoriami: ogólna teoria względności → newtonowska teoria grawitacji, elektrodynamika ...