Poprzednia

ⓘ Symbole narodowe Polski




                                               

Barwy Polski

Artykuł 28 Konstytucji w ust. 2 brzmi: barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony, jednak nie precyzuje dokładnie jakie kolory należy rozumieć pod określeniem "kolor biały" i "kolor czerwony". Po precyzyjniejsze określenie tych barw odsyła natomiast do ustawy art. 28 ust. 5: Szczegóły dotyczące godła, barw i hymnu określa ustawa. Ustawą, o której mowa w konstytucji jest ustawa z 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ta, kilkukrotnie nowelizowana, w art. 1 ust. 1 stwierdza: Orzeł biały, biało-czerwone barwy i "Mazurek Dąbrowskiego” ...

                                               

Bóg, Honor, Ojczyzna

Bóg, Honor, Ojczyzna – dewiza Wojska Polskiego stanowiąca idealistyczne ujęcie wierności państwu. Została wprowadzona po raz pierwszy na sztandary oddziałów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej z 15 października 1943 r. Dominujący kanon interpretacji dewizy, to Ojczyźnie wszystko, prócz miłości Boga najwyższego i Honoru. Na współczesnych sztandarach wojskowych dewiza "Bóg, Honor i Ojczyzna” występuje na środkowym polu, na odwrocie orła, godła Polski. Hasło w formie triady funkcjonuje od okresu II Wojny Światowej, choć często, mylnie przypisuje mu się wie ...

                                               

Dzwon Zygmunt

Dzwon Zygmunt – najsłynniejszy polski dzwon, powszechnie, lecz nieprawidłowo nazywany Dzwonem Zygmunta. Znajduje się na Wieży Zygmuntowskiej w północnej części katedry wawelskiej w Krakowie. Ufundowany przez Zygmunta I Starego, nazwany jego imieniem.

                                               

Flaga Polski

Flaga Polski – jeden z symboli państwowych Rzeczypospolitej Polskiej. Według ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych jest nią prostokątny płat tkaniny o barwach Rzeczypospolitej Polskiej i proporcji 5:8, umieszczony na maszcie. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy, za flagę Polski uważany jest także wariant z godłem Polski, umieszczonym pośrodku białego pasa. Barwy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią składniki flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa stanowi, że barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały ...

                                               

Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej – polskie święto wprowadzone na mocy ustawy z 20 lutego 2004, obchodzone między świętami 1 maja i 3 maja. Tego samego dnia obchodzony jest Dzień Polonii i Polaków za Granicą. 2 maja nie jest dniem wolnym od pracy, jednak wielu Polaków bierze w ten dzień urlop, ze względu na to, że ta data jest jedyną w kalendarzu występującą pomiędzy dwoma dniami wolnymi od pracy.

                                               

Godło Polski

Godło Polski, Godło Rzeczypospolitej Polskiej, właściwie herb Polski – godło i symbol Rzeczypospolitej Polskiej; jego archetypem jest dynastyczny herb Piastów, pierwszych władców Polski.

                                               

Honor i Ojczyzna

Wprowadzona w 1919 r. na mocy art. 1 pkt 6 i wzoru nr 10 do Ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r. o godłach i barwach Rzeczypospolitej Polskiej Dz.U. z 1919 r. nr 69, poz. 416; utrzymana następnie kolejno przez: art. 7 ust. 3 i wzór nr 5 do Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach Dz.U. z 1927 r. nr 115, poz. 980 ze zm., oraz art. 10 ust. 3 i wzór nr 2 do Dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej Dz.U. z 1938 r. nr 5, poz. 32. Zastąpi ...

                                               

Hymn Polski

Mazurek Dąbrowskiego – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej.

                                               

Kawaleria polska

We wczesnym średniowieczu na terenie Polski pierwsze oddziały wojskowe złożone z jazdy tworzyli władcy plemienni. Korzenie polskiej kawalerii wywodzą się z przybocznego oddziału jeźdźców będącego częścią drużyny książęcej księcia Mieszka I. W Polsce w okresie rządów pierwszych Piastów w skład drużyny książęcej wchodziła jazda lekka oraz jazda ciężka tzw. pancerni. Arabski pisarz Al-Bakri w 1068 roku w swoim dziele "Księga dróg i królestw” zapisał, że władca Polan Mieszko I ".miał trzy tysiące takich wojowników, z których każdy za 10-ciu innych stanie”. Także według relacji arabskiego kroni ...

                                               

Kokarda narodowa

Kokarda jest kolistą rozetką wcześniej również stosowano kokardy w owalnym kształcie złożoną z dwóch kolorowych wstążek. Według zaleceń średnica kokardy narodowej powinna wynosić od 4 do 6 cm i powinna składać się z dwóch okręgów białego centralnego oraz okalającego go czerwonego. Zgodnie z heraldycznym znaczeniem barw kokarda odwzorowuje godło Królestwa Polskiego: białego orła na czerwonym polu. "Kokardki państwowe narodowe polskie okrągłe mają mieć: 1) środek serce biały objęty kołem czerwonem poza którem na zewnątrz jest jeszcze biały otok albo 2) kokardka narodowa polska ma mieć tylko ...

                                               

Korona Chrobrego

Korona Chrobrego, Korona Uprzywilejowana – najważniejsze insygnium koronacyjne królów polskich, symbol mistycznego pochodzenia władzy od Boga i suwerenności Królestwa Polskiego, symbol wierności monarchy prawu Rzeczypospolitej i jego obowiązków wobec państwa i poddanych.

                                               

Lista flag Polski

W styczniu 1980 postanowiono wprowadzić nowy odcień czerwieni, który opisany został przy pomocy przestrzeni barw CIELUV. w styczniu 1980 wprowadzono nowy, używany do dziś odcień czerwieni. Określono go. za pomocą współrzędnych trójchromatycznych barw x 0.570, y 0.305, ich składowej Y 16.0 oraz dopuszczalnej różnicy barwy E 8.0 w przestrzeni barw CIE:1976 L * u * v * ustalonej według wzoru CIELUV przy iluminacji C i geometrii pomiarowej d / 0.

                                               

Miecze grunwaldzkie

Miecze grunwaldzkie – dwa nagie miecze przekazane królowi polskiemu Władysławowi II Jagielle i wielkiemu księciu litewskiemu Witoldowi przez heroldów wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ulricha von Jungingena. Wręczenie mieczy było symbolicznym pretekstem do rozpoczęcia bitwy pod Grunwaldem 1410.

                                               

Pieczęć Rzeczypospolitej Polskiej

Pieczęć Rzeczypospolitej Polskiej – metalowa, tłoczona, okrągła pieczęć o średnicy 77 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła z godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis "Rzeczpospolita Polska”. Wygląd i wymiary pieczęci regulowane są przepisami prawa, tj. art. 16a Ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej Dz.U. z 2019 r. poz. 1509. Obecne regulacje obowiązują od 24 września 2005 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej Dz.U. z 2005 r. nr 172, poz. 1439. Obowią ...

                                               

Polskie sztandary wojskowe

Polskie sztandary wojskowe – znaki polskich jednostek wojskowych, symbole sławy wojennej i tradycji oraz wierności, honoru i męstwa żołnierza polskiego.

                                               

Pro Fide, Lege et Rege

Pro Fide, Lege et Rege – dewiza polska używana w czasie I Rzeczypospolitej. Wyparła wcześniej używaną dewizę Si Deus Nobiscum quis contra nos i obecna była na różnych budynkach, rzeczach użytkowych i amunicji. Pro Fide, Lege et Rege znalazła się na gwieździe Orderu Orła Białego, najstarszego i najwyższego polskiego orderu, gdzie w wersji przeznaczonej wyłącznie dla króla zmieniono ostatnie słowo: Pro Fide, Lege et Grege Za Wiarę, Prawo i Naród. Dewiza obecna była również na sztandarach polskiej kawalerii w wersji pro fide et grege za wiarę i naród. Dzisiaj fraza Pro Fide, Lege et Rege używ ...

                                               

Rogatywka

Obecnie w Wojskach Lądowych na rogatywkach noszone są otoki oznaczających poszczególne bronie i służby: granatowy – żołnierze jednostek zmechanizowanych i zmotoryzowanych oraz jednostek zabezpieczenia materiałowego, żołnierze korpusu sprawiedliwości, a także Batalionu Reprezentacyjnego Wojska Polskiego; kolor ten nawiązuje do barwy granatowego munduru piechoty od XVIII wieku. pomarańczowy – żołnierze jednostek dziedziczących tradycje wojsk pancernych, samochodowych oraz rozpoznawczych; kolor ten nawiązuje do barwy korpusów tych wojsk obowiązujących do roku 1951. ciemnozielony – żołnierze a ...

                                               

Szczerbiec

Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski, jeden z najcenniejszych zabytków i unikatowe świadectwo polskiej historii. Jedyne zachowane insygnium koronacyjne dynastii Piastów. Przechowywany w Skarbcu Koronnym w Zamku Królewskim na Wawelu.

                                               

Ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych

Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych – polska ustawa, uchwalona przez Sejm PRL, regulująca kwestie prawne związane z polskimi symbolami narodowymi: hymnem RP. barwami RP flagą RP godłem RP

                                               

Za wolność naszą i waszą

Za wolność naszą i waszą – skrócona wersja napisu na sztandarze z manifestacji ku czci dekabrystów w Warszawie 25 stycznia 1831, którego autorstwo przypisuje się Joachimowi Lelewelowi. W pełnej wersji miał postać: W imię Boga za naszą i waszą wolność. Oryginalny sztandar przechowywany jest w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

                                               

Znak Polski Walczącej

PW, Polska Walcząca – symbol w kształcie kotwicy, której człon w kształcie litery P symbolizuje Polskę, a ramiona literę W – walkę lub "kotwicę” – symbol nadziei na odzyskanie niepodległości Polski okupowanej przez nazistowskie Niemcy. Powszechnie stosowany w czasie II wojny światowej. Znak "kotwicy”, wzorem starszego o rok żółwia, rysowany był na murach i chodnikach okupowanego kraju jako graffiti. W czerwcu 2014 Sejm uchwalił ustawę o ochronie Znaku Polski Walczącej. Zgodnie z art. 1 ustawy znak, będący symbolem walki polskiego narodu z niemieckim agresorem i okupantem podczas II wojny ś ...

                                               

Żywią i Bronią

Żywią i Bronią – dewiza kosynierów z czasów insurekcji kościuszkowskiej, widoczna na ich sztandarze. Sztandar z taką dewizą został nadany oddziałowi kosynierów krakowskich przez Tadeusza Kościuszkę 16 VIII 1794 r. i znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Hasło odnosi się do roli społecznej chłopów, którzy w czasie pokoju ciężką pracą na roli zaopatrują społeczeństwo w żywność niezbędną do przetrwania, a w czasie wojny bronią je przed zewnętrznym wrogiem. Do hasła tego nawiązywała później symbolika ruchów chłopskich. W XIX wieku pojawiało się ono na sztandarach ...